Coalitieakkoord kansrijk voor duurzaamheidsambities glastuinbouw, maar btw-verhoging sierteelt is dissonant
Vergroening van steden, biodiversiteitsherstel en een gezonde leefomgeving staan, volgens voorzitter Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland, terecht hoog op de agenda van de nieuwe coalitie. “De sierteelt speelt hierin een sleutelrol. Een btw-verhoging op sierteelt staat haaks op de ambitie om van Nederland een groener en fitter land te maken en maakt het vergroenen van huizen, tuinen en parken onbetaalbaar.”
Na de bekendmaking van het akkoord afgelopen vrijdag wees Bom-Lemstra al op de belangrijke bijdrage die de glastuinbouw levert aan de Nederlandse economie, werkgelegenheid en R&D. “Een btw-verhoging verzwakt onze concurrentiepositie”, waarschuwt de voorzitter. “Alleen al in Nederland zou zo’n verhoging leiden tot een dalende consumentenvraag van €390 miljoen en zouden er ruim 2.500 voltijdsbanen verloren gaan. Dat kost de staatskas veel meer dan het zou opleveren.”
Stimuleren van groente en fruit
“We zijn blij dat de coalitie groente- en fruitconsumptie, op school én daarbuiten, actief wil stimuleren”, stelt Bom-Lemstra. In het kader van gezondheid en geluk benadrukt Glastuinbouw Nederland al langer het belang van gezonde voeding voor de volksgezondheid. “We gaan graag met het kabinet in gesprek over de vraag hoe je gezonde producten uit onze kassen beter kunt verankeren in het gezondheidsbeleid.”
Obstakels energietransitie
De glastuinbouw verwelkomt de plannen van de coalitie voor versnelling van de energietransitie. Bom-Lemstra: “Netcongestie en toegang tot duurzame warmte en hergebruik van CO2 voor plantengroei vormen momenteel de grootste obstakels in onze energietransitie. Bijna geen enkele teler kan daardoor de komende jaren verduurzamen.”
De voorzitter wijst daarbij op het Actieplan randvoorwaarden energietransitie glastuinbouw van het huidige kabinet, dat net als de coalitie oproept om duurzame energie-infrastructuur en CO2-recycling sneller uit te rollen. “De daarin genoemde aanpak voor netcongestie en meer duurzame warmte, inzet op elektrificatie, CCU en het verlengen van de SDE++ sluiten aan op die van de nieuwe coalitie. Cruciale stappen om de transitie overeind te houden.”
Convenant plantgezondheid
Ook de wens van de sector om met het Rijk tot een convenant over plantgezondheid te komen, ziet Glastuinbouw Nederland terug in het akkoord. “De sector werkt hard aan 100% Groen Geteeld. Samenwerking met het Rijk is essentieel om dit met pragmatisch beleid en de juiste stimulansen verder op te schalen,” aldus Bom-Lemstra.
Water blijft volgens haar echter onderbelicht in het coalitieakkoord, terwijl de opgaven voor waterkwantiteit en -kwaliteit juist steeds groter worden. “Waterschappen nemen daardoor steeds vaker het heft in eigen handen, wat leidt tot fragmentatie van waterbeleid in Nederland. Rijksregie is nodig om integraal in alle regio’s onze waterambities te realiseren.” De glastuinbouw vraagt bijvoorbeeld al langer om financiële steun voor de aanleg van infrastructuur om watercirculariteit te bevorderen, net als bij energie.
Ruimte voor hightech glastuinbouw
In lijn met het advies-Wennink zetten D66-VVD-CDA in op life sciences voor een productieve en groene economie. “Trage vergunningverlening, netcongestie en regeldruk remmen verduurzaming en innovatie in de sector. De inzet van de coalitie hierop is broodnodig om een hightech glastuinbouw in ons land te behouden.” De ruimte die de regering wil bieden voor bedrijvigheid van nationaal belang moet ook voor de greenports gelden als regionaal innovatiecluster”, vindt Bom-Lemstra.
Evenals de coalitiepartijen pleit ook Glastuinbouw Nederland voor stevige inzet op digitalisering en robotisering. “Zo maken we het werk in de kassen makkelijker en kunnen we arbeidstekorten aanpakken,” licht Bom-Lemstra toe. De aangekondigde steun voor AI, sensortechnologie en robotisering passen in de plannen van Glastuinbouw Nederland om met het Rijk tot een effectieve aanpak te komen zodat vrijwel volledig geautomatiseerd telen in 2050 een feit zal zijn.