‘Compensatieregeling ODE schiet aan alle kanten tekort’

Actualiteitenprogramma EenVandaag besteedde woensdag 27 januari aandacht aan de gevolgen van de exorbitante stijging van de ODE-heffing voor een grote groep ondernemers in de glastuinbouw. Centraal stond het noodgedwongen besluit van Koppert Cress om de ambities op gebied van duurzaamheid terug te schroeven als gevolg van de hogere energiebelasting. Energiespecialist Hans van den Berg van Glastuinbouw Nederland ging in de uitzending in op de compensatieregeling van het Kabinet. “Die schiet nog aan alle kanten tekort.”

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat reageerde niet in de uitzending van EenVandaag, maar herhaalde wel haar inmiddels bekende standpunt dat in het Klimaatakkoord bewust is gekozen om bedrijven meer belasting over aardgas te laten betalen dan huishoudens. Met als onderliggend doel om bedrijven te stimuleren over te stappen op elektriciteit.
Hans van den Berg spreekt echter van een prikkel met een ongewenst effect, “omdat ondernemers als Rob Baan van Koppert Cress door de ODE-heffing uit bedrijfseconomisch perspectief min of meer worden gedwongen om terug te gaan naar gas in plaats van stappen vooruit te zetten in de energietransitie.” Volgens de energiespecialist hebben tussen de 150 en 200 ondernemers te maken met de effecten van de hogere ODE-heffing. “Binnen de glastuinbouw gebruiken bedrijven met belichting en toepassers van een warmtepomp relatief de meeste elektriciteit. Een flink aantal van hen heeft reeds stappen gezet in de energietransitie. Ze hebben gas vervangen door elektriciteit en worden door deze belastingmaatregel het hardst getroffen.”

Schade ruim 30 miljoen
Het Kabinet heeft inmiddels aangegeven de energiebelasting te evalueren en te kijken of er voldoende prikkels zijn om van aardgas naar elektriciteit over te gaan. Als reactie op het ongewenste effect dat juist de koplopers, zeker ook in de glastuinbouw, worden geraakt, komt het kabinet twee jaar lang met een tegemoetkoming van 25 miljoen euro. Dat bedrag is volgens Hans van den Berg verre van voldoende om de schade te compenseren. “Die twee keer 25 miljoen moet de glastuinbouw verdelen met de kleine chemie, voedingsmiddelenindustrie en de papierindustrie. De verdeling moet nog plaatsvinden en wetende dat de glastuinbouw alleen al in 2020 een schade heeft van meer dan 30 miljoen, dan kom je met 25 miljoen over vier sectoren aan alle kanten tekort. Daarover blijven we met de betrokken ministeries in gesprek.”

Duurzame tuinders
Rob Baan investeerde – net als veel collega-telers met belichting - de afgelopen jaren flink om zijn bedrijf zo duurzaam mogelijk te maken. Dat betekent het hergebruiken van warmte, geen aardgas en alleen groene stroom. “Dat kost 200.000 euro extra aan investeringen, maar ik zie het als zijn missie om de duurzaamste tuinder van Nederland en de wereld zijn”, zo benadrukte hij voor de camera. Hij zocht en vond de publiciteit toen hij onlangs noodgedwongen een oude, op gas draaiende WKK-installatie weer in productie bracht. Dat resulteerde in de uitzending van EenVandaag, die Koppert Cress in samenwerking met Glastuinbouw Nederland voorbereidde.

Multinationals
Daarin kwamen ook de enorme verschillen tussen de verschillende tariefgroepen aan bod. Bedrijven die minder dan 10 miljoen kilowattuur stroom per jaar verbruiken (groene of grijze stroom), betalen twee cent ODE-belasting per kilowattuur. Verreweg de meeste glastuinbouwbedrijven vallen in dat tarief. Bedrijven die veel meer dan 10 miljoen kilowattuur per jaar verbruiken, zijn met name de grote industriële ondernemingen. Deze bedrijven betalen 0,04 cent per kilowattuur en hebben in een aantal gevallen zelfs een vrijstelling waardoor er helemaal geen ODE tarief geldt.

Bekijk hier de tv-reportage bij EenVandaag.

Roger Abbenhuijs

Glastuinbouw Nederland - © 2021