In vijf opeenvolgende proeven zijn diverse energiebesparende strategieën onderzocht. Iedere teelt bouwde voort op de inzichten uit de vorige, met als doel een duurzame én rendabele lisianthusteelt. De belangrijkste conclusies onderstrepen dat de inzet van full-LED belichting, actieve ontvochtiging, aangepaste irrigatie en een geoptimaliseerde lichtstrategie leiden tot een fors lager energieverbruik.

Belangrijkste bevindingen:

• Full-LED en 20-uurs belichting: Het toepassen van full-LED belichting gecombineerd met directe 20 uur licht per dag verhoogt de teeltsnelheid en vermindert de warmtebehoefte tijdens de onbelichte nacht. Dit zonder nadelige effecten op productie of takkwaliteit.
• Gericht gebruik van verrood licht: Door verrood licht enkel in te zetten in de eerste weken van de teelt en als End of Day-behandeling, wordt bloeivertraging voorkomen en de gewasstrekking geoptimaliseerd. Hierdoor kan het gebruik van groeiregulatoren als Berelex sterk worden gereduceerd.
• Geen minimumbuisverwarming: De proef toonde aan dat het achterwege laten van minimumbuisverwarming geen negatieve effecten had op het gewas of de ziektedruk, mede doordat de onderbuis in koude periodes toch nog warmte afgaf.
• Lager vochtdeficit: Hoewel een lager vochtdeficit geen directe nadelige gevolgen liet zien, zijn er aanwijzingen dat dit kan bijdragen aan meer brandkoppen en dus hogere uitvalpercentages. Verdere optimalisatie is hier wenselijk.
• Onderlangs irrigeren: Vanaf week twee of drie onderlangs water geven bleek geen ongelijkheid in het gewas te veroorzaken en voorkomt het nat worden van het gewas, wat energiebesparing op verwarming mogelijk maakt.
• Zomerlichtstrategie: In de zomer is een hogere lichtsom noodzakelijk om dezelfde takkwaliteit te realiseren als in de winter, gezien de kortere teeltduur.

Samen werken aan een duurzame toekomst voor de lisianthusteelt
Deze resultaten vormen een solide basis voor de verdere verduurzaming van de lisianthusteelt. Veel van de onderzochte strategieën kunnen direct door telers worden toegepast. Verdere winst is te behalen door het finetunen van teeltstrategieën bij hogere luchtvochtigheid, gericht op nog efficiënter warmtegebruik.

Financiers
Dit onderzoek is gefinancierd en gecoördineerd door Kas als Energiebron, een innovatieprogramma van het ministerie van LVVN en Glastuinbouw Nederland. Er is ook een bijdrage geleverd door de gewascoöperatie Lisianthus, Florensis, Sakata, Van Egmond en Ludvig Svenson.