Komkommer reageert anders dan tomaat
Uit het onderzoek blijkt dat komkommer gevoeliger is voor uitsluitend rood licht dan tomaat. Bij komkommer nam de fotosynthesecapaciteit duidelijk af, wat uiteindelijk ook leidde tot minder groei. Bij tomaat was dat anders. De fotosynthesecapaciteit bleef onder puur rood licht vergelijkbaar met die van planten die werden belicht met een combinatie van rood, blauw en wit licht (RBW).

Wel invloed op de plantvorm
Hoewel de fotosynthese en de drogestofproductie van tomaat op peil bleven, had puur rood licht wel invloed op de ontwikkeling van de plant. Zo werd meer stengelstrekking waargenomen. Opvallend is dat de totale productie van drogestof ondanks deze verandering gelijk bleef aan die onder een combinatie van rood, blauw en wit licht. Daarnaast bleek dat een beperkte hoeveelheid daglicht al voldoende is om de mogelijke nadelige effecten van puur rood licht grotendeels te voorkomen. Ongeveer 1,7 mol/m² per dag aan zonlicht, verdeeld over zes uur, bleek zowel bij tomaat als komkommer voldoende om deze effecten sterk te verminderen. Dat onderstreept het belang van een minimale bijdrage van natuurlijk daglicht in de praktijk.

UV-B blijkt belangrijker dan gedacht
Tijdens het onderzoek kwam nog een belangrijk aandachtspunt naar voren: de rol van UV-B-licht. Wanneer UV-B volledig ontbreekt, kunnen tomatenplanten fysiologische problemen ontwikkelen, zoals oedeem (intumescence). Uit het onderzoek blijkt dat het ontbreken van UV-B zelfs een grotere invloed heeft op de bladkwaliteit en de fotosynthese dan het gebruik van uitsluitend rood licht. Ook werden verschillen tussen rassen zichtbaar. Zo bleek het tomatenras Maxxize gevoeliger voor het ontbreken van UV-B dan Brioso.

Kansen voor energiezuiniger belichten
De onderzoekers concluderen dat puur rode belichting tijdens de opkweek van tomaat (voor de onderzochte rassen) goed mogelijk lijkt, mits voldoende daglicht beschikbaar is. In de proef ging het om ongeveer 1,7 mol/m² per dag aan zonlicht in combinatie met 10 mol/m² per dag rood LED-licht. Dat biedt perspectief voor een energiezuinigere opkweek, doordat minder efficiënte lichtkleuren beperkt hoeven te worden ingezet.

Vervolgonderzoek
De volgende stap is onderzoeken wat de effecten zijn van puur rood licht bij vruchtdragende gewassen. Daarbij ligt de focus vooral op de invloed van deze belichtingsstrategie op de vruchtontwikkeling.

Over het Masterplan Licht
Het Masterplan Licht richt zich op het verlagen van het energiegebruik in de glastuinbouw door assimilatiebelichting slimmer aan te sturen. Door anders, minder of efficiënter te belichten, wordt gewerkt aan een rendabele en klimaatneutrale glastuinbouw. Dit project wordt uitgevoerd door Business unit Glastuinbouw van Wageningen University & Research, Delphy Improvement Centre en Plant Lighting. Het is gefinancierd en gecoördineerd door Kas als Energiebron, een innovatieprogramma van LVVN en Glastuinbouw Nederland. Mede mogelijk gemaakt door Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen en Kennis in je Kas (KijK). De proef wordt gevolgd en begeleid door telers.