Als je door een van de kassen van SV.CO loopt, kijk je je ogen uit. Zover het oog reikt, is de kas gevuld met verrijdbare teelttafels die barstensvol planten staan. Planten, planten en nog eens planten. Voor de rest is er geen mens te zien. “Alles in de teelt van onze planten gebeurt volautomatisch: het klimaatsysteem, het geven van water en meststoffen tot aan de bestrijding van ziekten en plagen aan toe. Pas bij het oogsten, sorteren en verpakken van de planten, komen er mensen aan te pas. Maar ook zij worden geholpen door allerlei machines die het werk lichter, makkelijker en leuker maken”, legt Jurrian uit.

Op het bedrijf is hij verantwoordelijk voor het onderhoud van alle machines en voor de ontwikkeling en/of de inzet van nieuwe techniek. SV.CO telt in totaal 21 hectare aan kassen. Dat kun je vergelijken met bijna dertig voetbalvelden. De kassen zijn verspreid over vijf locaties in het Westland. De kwekerij is gespecialiseerd in de teelt van bloeiende potplanten. Het hele jaar door worden er potchrysant en Kalanchoë geteeld. In het voorjaar komen daar Primula en Celosia bij en aan het eind van het jaar de kerstster (Poinsettia).

Van stekje tot plant
De teelt begint met jonge stekjes. De in een klein potje met grond gestoken blaadjes, komen op de kwekerij binnen als er nog geen wortels aan zitten. “Een machine zet de potjes met stekjes strak tegen elkaar aan op de teelttafel. Zodra het stekje na enkele weken wortels heeft gekregen en is uitgegroeid tot een klein plantje, zet een machine de potjes wijder uit elkaar zodat de plantjes meer ruimte hebben om verder te groeien”, vertelt Jurrian. Vroeger gebeurde dat ‘wijder zetten’ handmatig op de teeltvloer. “De planten stonden daardoor niet altijd op precies dezelfde afstand van elkaar. Nu dat machinaal gebeurt, is dat wél het geval en passen er zo’n tien procent meer planten op een vierkante meter. Dat scheelt tillen en je benut de ruimte veel beter.”

Rijdende teelttafels
De teelttafels met planten worden automatisch verplaatst door de kas. Dat is mogelijk doordat de tafels op banen kunnen rollen, waarbij een ingenieus computersysteem voor de aansturing zorgt. Bij elk nieuw groeistadium van een plant, rolt een teelttafel naar een volgende afdeling in de kas. “Naarmate de planten verder groeien, komen deze zo steeds dichter bij onze verwerkingsruimte, waar we de planten oogsten, selecteren, verpakken en in de vrachtwagen laden”.

Is in de kas een tafel met planten eenmaal klaar voor de verkoop, dan tilt een mobiele robot die op het hoofdpad in de kas rijdt, de tafel zijwaarts uit het teeltvak om deze vervolgens automatisch naar de verwerkingsruimte te transporteren. “Je kunt je wel voorstellen dat dit allemaal heel veel arbeid scheelt. Ook zijn er minder paden nodig in de kas waardoor je de ruimte optimaal benut.”

Buffervoorraadsysteem
Eenmaal in de verwerkingsruimte aangekomen, pakt een machine de planten per rij van de tafel om ze op een lopende band te zetten. Die stuurt de planten langs een camera- en detectiesysteem dat de kleur, het bloeistadium en de hoogte van de plant vaststelt. Vandaaruit belanden planten gesorteerd op lange banen in het buffervoorraadsysteem. “Op een van onze locaties hebben we een robotarm die planten die net machinaal zijn ingehoesd, volautomatisch op karren laadt. In aanschaf is zo’n robotarm een duur grapje, maar in gebruik en onderhoud is hij goedkoper en slimmer, waardoor hij zich snel terugverdient.”

Jurrian: “Vervolgens kunnen onze medewerkers op afroep planten uit de voorraad halen om deze van een plastic hoes te laten voorzien, in een tray te doen en op een kar te plaatsen die naar de vrachtwagen gaat.” Het ‘inhoezen’ gebeurt automatisch. “Voor het samenstellen van trays met plantjes op kleur hebben we op twee van onze vestigingen een speciale machine die de planten opraapt op kleur en ze automatisch inhoest. Het in gemengde kleuren samenstellen van een tray gebeurt nu nog handmatig, maar aan het eind van dit jaar komt er een machine die dat kan.” Nu al merkt Jurrian dat bijvoorbeeld het automatisch inhoezen van planten veel arbeid bespaart. “Ik schat wel zo’n veertig tot vijftig procent.”

Operators
Voor het bedienen van de machines zijn specifieke skills nodig. “Eigenlijk zou je daar speciale mensen voor willen aannemen, maar op de arbeidsmarkt zijn gewoon geen operators beschikbaar. Daarom doen enkele van onze productiemedewerkers de functie van operator erbij. We hebben op die manier tien operators.” Bij SV.CO werken bij elkaar opgeteld negentig mensen, van wie zo’n 25 op kantoor. De overige 65 werken in de verwerkingsruimte en de kas. Jurrian: “Daarvan zijn er zo’n twintig vast in dienst en circa 45 uitzendkracht. Onder hen dus ook de tien operators.”

Nog niet alles is te automatiseren
Hoewel bij SV.CO steeds meer handmatig werk is verdwenen door de komst van machines, zijn er volgens Jurrian ook grenzen aan wat voor de kwekerij mogelijk is op het gebied van automatisering en robotisering. Als voorbeeld noemt hij het idee om het steken van stekjes in potjes met grond — door telers ‘stek steken’ genoemd — voortaan machinaal te doen. “We zijn vijf jaar bezig geweest met de ontwikkeling van een machine daarvoor, maar uiteindelijk bleek dat we te veel verschillende soorten stekjes teelden, waardoor het uiteindelijk niet was rond te rekenen. We hebben wel voldoende schaalgrootte, maar vanwege onze diversiteit aan producten lukt het niet zulke investeringen terug te verdienen.”

Meer robots verwacht
Naar de toekomst toe verwacht Jurrian dat robots een steeds grotere rol zullen spelen op het bedrijf. “Robots zijn nu veel duurder dan mechanische systemen, maar daartegenover staat dat ze onderhoudsvriendelijk en zelflerend zijn. Een machine bestaat uit allerlei kettingen, tandwielen, rolletjes en bandjes die allemaal slijtage- en storingsgevoelig zijn. Bij een robot is dat veel minder aan de orde. Dus op den duur betaalt een investering in robotisering zich gauw terug.”

Hij merkt ook dat robots steeds kleiner en fijner worden. “Ik zie het nog wel gebeuren dat we misschien een groot aantal ‘co-botjes’ met een grijparm in serie zullen gaan inzetten. Die kunnen allerlei kleine handelingen met en rond de plant zelf uitvoeren. Zo’n co-botje kan zelf situaties herkennen, daarvan leren, erop inspelen en zo steeds slimmer worden.”

Lees hier meer over robots in de kas.