Nieuwe stikstofcrisis op de loer met Europese Natuurherstelwet

Nederlandse telers kunnen een grote bijdrage leveren aan het beschermen, beheren en herstellen van natuur, voor de toekomst van onze planeet. Biodiversiteit is van publiek belang en leidt tot een veerkrachtigere en mooiere omgeving. Natuurherstel draagt daarmee bij aan gezondheid en geluk. De doelen en ambities om natuur te herstellen moeten echter realistisch en haalbaar zijn. Met voldoende financiële steun en ruimte voor maatwerk in de lidstaten.

De vandaag gepubliceerde Natuurherstelwet van de Europese Commissie schiet aan dat doel voorbij en kan leiden tot een grotere stikstofcrisis, zo stelt Glastuinbouw Nederland.

Eerlijk natuurherstel
Natuurherstel vraagt ambitieuze doelen. Deze hersteldoelen moeten wel realistisch en eerlijk zijn. Met name landbouwgronden en veengebieden worden zwaar getroffen door deze verordening. Voor die gebieden heeft de Commissie strikte hersteldoelstellingen opgesteld om tegen 2050 in hoog tempo natuur te herstellen en aanvullende natuur te creëren. Daarmee worden er door de EU meer eisen gesteld aan natuur, binnen en buiten Natura 2000-gebieden. Met herstelmaatregelen moeten de habitattypen, zoals benoemd in de Vogel- en Habitatrichtlijn, een goede status ontwikkelen. In geen van die gebieden mag de natuurkwaliteit verminderen.
Dit heeft grote gevolgen voor de lokale economie en toekomstige ontwikkeling van de glastuinbouw. Glastuinbouw Nederland maant de Commissie daarom te onderzoeken wat de effecten zijn van deze Natuurherstelverordening op de economie en Europese voedselsoevereiniteit. Daarbij roept Glastuinbouw Nederland het Europees Parlement en het kabinet op hard in te grijpen om niet dezelfde fouten te maken als met stikstof. Nederland loopt immers nu al vast in zelf aangedragen natuurverplichtingen.

Bescherm eigendomsrechten
Concreet betekent dit dat grond kan worden onttrokken aan de land- en tuinbouw voor natuurbescherming. Eigendomsrechten van landeigenaren moeten echter te allen tijde worden gerespecteerd bij de uitvoering van natuurherstelmaatregelen. Deelname aan natuurherstel moet altijd op vrijwillige basis berusten. In dit proces moet er bijzonder aandacht zijn voor grondprijzen van (naastgelegen) boeren en tuinders. De waarde van de grond zal fors dalen als vruchtbare grond wordt ingezet voor natuur in plaats van hoogwaardige landbouw. Ook grondeigenaren grenzend aan nieuwe natuur moeten worden beschermd tegen prijsdaling als gevolg van nabije natuur. Natuurherstel zal dus in de eerste plaats moeten plaatsvinden op privéterrein, niet op vruchtbare landbouwgronden.

Erger voorkomen
Nu zijn het Europees Parlement en de Raad van Europese Ministers aan zet. De komende periode zullen zij met elkaar onderhandelen over het voorstel van de Commissie en een positie innemen. Glastuinbouw Nederland staat daarbij in nauw contact met onze Europarlementariërs, Kamerleden en betrokken ministers om erger te voorkomen in de stikstofcrisis.

Jesse Schevel

Glastuinbouw Nederland - © 2022