Resultaten enquête Aardbei 2026

In februari-maart heeft Glastuinbouw Nederland onder aardbeientelers een enquête uitgezet. De resultaten daarvan helpen Glastuinbouw Nederland om, samen met Stichting Aardbei Onderzoek, de komende twee jaar gericht prioriteiten te stellen in de (gezamenlijke) belangenbehartiging en bij het uitzetten van onderzoek voor een toekomstbestendige zachtfruitsector.

De enquête werd door 41% van de bedrijven ingevuld. Op 25 bedrijven wordt onder glas geteeld en op vier bedrijven in een mini-air met hangende teeltgoten. Op 16 bedrijven wordt op stelling met kapjes geteeld en op 13 bedrijven op stelling met grote plastic kap of tunnelkas. Daarnaast was er één bedrijf in de vollegrond onbeschermd en één bedrijf in de vollegrond overdekt met plastic tunnels. Vergeleken met de enquête van 2023 laat dit een verdere verschuiving zien naar een bedekte teeltwijze. In totaal 14 bedrijven melden een trayveld voor de opkweek van aardbeiplanten.

Transitie naar een groenere teelt
Knelpunten op plantgezondheid zijn vooral meeldauw, witte vlieg en luis. In totaal 24 bedrijven geven aan dat de beschikbaarheid van zowel groene als chemische gewasbeschermingsmiddelen een knelpunt is, 12 bedrijven ondervinden knelpunten in de transitie naar een groenere aardbeienteelt en zeven bedrijven zouden graag meer biologie toegelaten zien. Als we aan de voorkant kunnen zorgen voor planten die minder aantrekkelijk zijn voor schimmels en insecten, dan hoeven we ze ook minder te bestrijden, zo vindt men. Ook het gebruiken van minder energie of andere manier van energie behoort daarbij. Drie bedrijven geven de beperkingen in automatisering/robotisering van precisie (toedienings)technieken als knelpunt aan en twee bedrijven de beperkingen in automatisering/robotisering van juist de monitoringstechnieken.

Arbeidsbesparing door robotisering wordt een must
Beperkte beschikbaarheid van voldoende kwalitatief personeel en hun beperkte flexibele inzet leidt tot een toenemende belangstelling voor de automatisering en robotisering van arbeidshandelingen, zo blijkt uit de enquête. Voor de huisvesting van personeel wordt vooral de trage vergunningverlening door de overheid als knelpunt benoemd. Ook de administratie rondom arbeidswetgeving, zoals gelijke beloning van uitzendkrachten, wordt als complex ervaren.

Water en vergunningen
Zorgen zijn er op het gebied van waterzuivering, recirculeren, omgekeerde osmose en emissieloos telen in 2027. Alternatieven voor het huidig teeltmedium (zoals veen) worden ook als knelpunt genoemd. Naast kokos zijn nog geen goede alternatieven beschikbaar.

Vergunning voor aanleg van teeltondersteunende voorzieningen (teelt) en realisatie van een permanent trayveld (opkweek) zijn een uitdaging. Hierbij wordt de kanttekening gemaakt dat de overheid van alles bedenkt om maar geen vergunningen af te geven ook al is het mogelijk in het bestemmingsplan. Voorschriften uit het Besluit Activiteiten Leefomgeving vormen regelmatig een belemmering voor de bedrijfsvoering.

Onzekerheid over CO2 en alternatieve bronnen
Onzekere CO2-levering en het nauwelijks voorhanden zijn van alternatieve energiebronnen voor een solitair bedrijf zijn anno 2026 grote knelpunten. Belangrijk om alternatieven te vinden om de kostprijs op het huidige niveau te houden en minder afhankelijk te zijn van mondiale problemen. CO2 is bij veel alternatieve verwarmingsmethoden een must. De netcongestie remt de doorontwikkeling van veel bedrijven. Het afschaffen van het verlaagd tuinbouwtarief voor ketelgas wordt door de ondernemers als belemmerend ervaren.  De kleine verbruikers betalen verhoudingsgewijs veel meer en kunnen door hun omvang minder gebruik maken van subsidies. Het niet oplossen van deze bedreigingen betekent op termijn voor veel bedrijven het einde. Bovengenoemde beperkingen vragen om ondersteuning en onderzoek c.q. oplossingen op het gebied van energiezuinig telen.

Teeltoptimalisatie
De vraag naar ondersteuning en onderzoek c.q. oplossingen ligt vooral op een integrale aanpak op het gebied van weerbaarheid (richting 100% Groen Geteeld) en inzicht in de plantfysiologie in relatie tot klimaat (zoals schermgebruik en ontvochtigen). Nieuw in de aardbeiensector is de transitie naar aardbeien uit zaad. Kennis over opkweek en teelt hiervan is van groot belang om dit gemeengoed te laten worden. Veel nieuwe rassen, veel ontwikkelingen maar te weinig kennis hoe een ras reageert.