Tweede Kamer geeft geen urgentie aan versnelling bouw huisvesting internationale werknemers

Afgelopen week heeft de Tweede Kamer een groot aantal moties aangenomen die het kabinet oproepen om snel werk te maken van een betere bescherming van arbeidsmigranten. De Tweede Kamer steunt daarmee de aanbevelingen van de Commissie Roemer. Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland hebben voorafgaand aan de politiek meegegeven dat kwaliteit van huisvesting hand-in-hand gaat met het realiseren van meer huisvesting. Ook na het debat houden Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland grote zorg als het gaat om het kunnen realiseren van meer huisvesting én het voorkomen dat bestaande investeringen in huisvesting waardeloos worden. De moties roepen het kabinet helaas niet op om de bouw van huisvesting arbeidsmigranten te versnellen.

“Onze zorg betreft specifiek de realisatie van kwalitatieve huisvesting, de inzet van de 100 miljoen euro die de overheid daarvoor beschikbaar heeft gesteld en de realisatie daarvan. Ook zijn wij bezorgd over de investeringen die ondernemers, op basis van toen geldende normen en van gemeenten verkregen vergunningen, de afgelopen jaren hebben gedaan voor de bouw van nieuwe huisvesting voor internationale medewerkers”, aldus Peter Loef, beleidsspecialist Arbeid van Glastuinbouw Nederland en Lto Nederland.
De SP heeft een motie ingebracht waarin wordt gesteld dat een aantal uitgangspunten moet worden aangehouden bij de verdere uitwerking van een huisvestingsbeleid:

  1. Tenminste 15 m2 woonruimte per internationale werknemer;
  2. Slechts één persoon per kamer;
  3. Deze punten mogen geen extra kosten opleveren voor de werknemer.

Deze motie is aangenomen.

Motie genuanceerd
Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland begrijpen en delen de zorg om de veiligheid en de kwaliteit van de woonomstandigheden. “Gelukkig is deze motie van SP, mogelijk mede dankzij de brede lobby van onder andere Glastuinbouw Nederland, LTO Nederland en Greenport Nederland, tijdens de behandeling wel íets genuanceerd.”
Deze punten zijn nu ‘uitgangspunt’ voor nieuw beleid en niet een standaard voorwaarde. “Hiermee blijft er een kans dat huisvesting die piekfijn in orde is en waar ondernemers de afgelopen jaren met nieuwbouwprojecten en steun van gemeenten in hebben geïnvesteerd, niet verloren hoeft gaan. Feit is dan echter nog wel, dat dit als zodanig nog wel moet worden geregeld”, benadrukt Peter Loef.

Samengevat blijft onze zorg:

  1. Het huidig tekort van kwalitatieve huisvesting;
  2. Wat gaat er gebeuren met de gepleegde nieuwbouw de afgelopen jaren;
  3. De snelheid waarmee de kwalitatieve huisvesting in de regio’s wordt gerealiseerd. De Overheid heeft hiervoor voor 2020 en 2021 100 miljoen beschikbaar gesteld, waarvan nog een groot deel moet worden gerealiseerd.

Schijnconstructies
Daarnaast was er een motie van SP en Groenlinks, om een verbod voor inhouding op het Wettelijk Minimum Loon (WML) in te voeren voor bijvoorbeeld huisvestingskosten en zorgverzekering. Die motie is afgewezen. “Wij hebben tegen dit punt fel verzet gevoerd. Juist met de invoering Wet Invoering Schijnconstructies (WAS) een aantal jaar geleden, is geregeld dat de schimmige situatie van huisvestingskosten en kosten van zorgverzekering, door onder ander cashbetalingen, tot het verleden ging behoren”, geeft Peter Loef aan.
Daarbij is er met de WAS ook een prikkel ingebouwd om huisvesting te laten certificeren bij het Agrarisch Keurmerk Flexwonen (AKF) en de Stichting Normering Flexwonen (SNF). Huisvestingskosten mogen namelijk alleen op het WML worden ingehouden als er sprake is van gecertificeerde huisvesting, die in de Cao is opgenomen, en er controle-instellingen zijn die op die normen zijn geaccrediteerd.  

Ingrepen in arbeidsmarkt
Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland steunen een motie van Groenlinks en D66 om de verplichte certificering volgens de Stichting Normering Arbeid (SNA), AKF en SNF niet op zich te laten staan en daar ook publieke handhaving aan te koppelen. Peter Loef: “Op die manier is er een publiek private samenwerking voor een gezamenlijke verantwoordelijkheid.” 
Tot slot vinden de genoemde organisaties het niet verstandig om, los van de behandeling van het Rapport Borstlap overeenkomstig een motie van de PvdA, nu al ingrepen te doen in het uitzendsysteem. De commissie Borstlap adviseerde minister Koolmees eerder om verregaande ingrepen in de arbeidsmarkt te doen. Minister Koolmees heeft de behandeling van dit rapport doorverwezen naar het volgende Kabinet. “Je moet uitkijken dat ingrepen in één onderdeel van een samenhangend systeem met koppelingen naar wet en regelgeving, niet voor te grote onduidelijkheid gaan zorgen.”

Het vervolg van het overleg van 11 februari jl. is dat de minister overgaat tot uitvoering. Er is aan de moties géén tijd verbonden. Het kan ook zijn dat de minister een motie naast zich neerlegt. De Tweede Kamer zal te zijner tijd met een voortgangsbrief worden geïnformeerd. Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland zullen dit dossier blijven volgen, de lobby uitvoeren en de leden op de hoogte houden van de gang van zaken.

Peter Loef

Glastuinbouw Nederland - © 2021