Via tweewekelijkse nieuwsberichten informeren we je over de voortgang van het proces om tot een Convenant Gewasbescherming met sectorale deelconvenanten te komen, over de inzet van de plantaardige sectoren en over de belangrijkste ontwikkelingen aan de kerntafel.

Aanleiding voor de Convenanten Gewasbescherming ligt in de grote maatschappelijke opgaven rondom gewasbescherming. De druk op waterkwaliteit, biodiversiteit en leefomgeving moeten verder omlaag. Tegelijkertijd moeten ondernemers kunnen blijven telen, investeren en ondernemen. In het regeerakkoord heeft het kabinet als ambitie opgenomen: “Met de glastuinbouw, de akkerbouw en ketenpartijen sluiten we nationale, bindende convenanten om het gebruik van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen (op basis van milieubelasting punten) fors te beperken. Er komt meer ruimte voor geïntegreerde gewasbescherming”.

Kerntafel en werkgroepen
In opdracht van staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en onder begeleiding van onafhankelijk voorzitter Gert-Jan Segers komt een zogeheten kerntafel wekelijks bijeen. Hieraan zijn plantaardige sectoren, ketenpartijen, maatschappelijke organisaties en een wetenschappelijke instelling op bestuurlijk niveau vertegenwoordigd. Het gaat daarbij om:

• Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN)
• Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W)
• Interprovinciaal Overleg (IPO)
• Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)
• Unie van Waterschappen (UvW)
• Greenports Nederland
• LTO Nederland
• BO Akkerbouw
• NAJK
• Natuur & Milieu
• LandschappenNL
• Wageningen Universiteit & Research (WUR)
• Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL)

Op woensdag 6 mei kwam de kerntafel voor het eerst bijeen. Daarnaast werken verschillende werkgroepen aan thema’s als water, natuur, leefomgeving en aan generieke maatregelen en instrumentarium. Partijen aan de kerntafel streven ernaar uiterlijk 3 juli een bindend convenant op hoofdlijnen te kunnen ondertekenen. Na de zomer hebben partijen de rest van het jaar de tijd voor de concrete uitwerking daarvan in sectorale deelconvenanten. Het Convenant Gewasbescherming valt politiek gezien onder de ministeriële Taskforce Landbouw, Natuur & Stikstof. In een brief aan de Tweede Kamer schetste staatsecretaris Erkens op 17 april het proces.

Kerntafel
Glastuinbouw Nederland wordt aan de kerntafel door zowel Adri Bom-Lemstra (voorzitter van Greenports Nederland en van Glastuinbouw Nederland) als door LTO Nederland vertegenwoordigd. De vier agrarische partijen aan de kerntafel — Greenports Nederland, LTO Nederland, BO Akkerbouw en NAJK) trekken gezamenlijk op en streven ernaar zoveel mogelijk dezelfde koers te varen. Zij stemmen hun inbreng met elkaar af in een eigen ‘kerngroep’. In zogenaamde ‘themagroepen’ werken specialisten van de vier organisaties gezamenlijk aan de inhoudelijke uitwerking van vraagstukken.

De vier agrarische partijen aan de kerntafel stemmen intensief af en werken samen met hun eigen achterban (leden) en/of gelieerde partnerorganisaties. Voor Glastuinbouw Nederland geldt dat er intensieve afstemming en samenwerking is met Greenports Nederland en LTO Nederland. De interne (agrarische partijen) en externe (gezamenlijke) organisatie van het overleg is in dit organogram in beeld gebracht.

Gespreksonderwerpen
De kerntafel bespreekt momenteel onderwerpen zoals: emissiereductie, geïntegreerde gewasbescherming, innovatie, monitoring en doelsturing. Ook de vraag hoe ondernemers voldoende handelingsperspectief houden in een periode waarin gewasbeschermingsmiddelen verdwijnen en nieuwe ziekten en plagen toenemen, ligt op tafel. Daarnaast wordt gesproken over een gezamenlijke aanpak die moet voorkomen dat ondernemers te maken krijgen met uiteenlopende regels per gemeente of provincie. Juist landelijke en uniforme kaders zijn cruciaal voor een werkbare praktijk.

Sociale dialoog om polarisatie tegen te gaan
Naast het feitelijke onderhandelingsproces aan de kerntafel neemt onafhankelijk voorzitter Gert-Jan Segers het initiatief voor een zogeheten sociale dialoog. Door dit voorjaar en zomer verschillende werkbezoeken af te leggen en gesprekken te voeren, wil de oud-politicus het debat over gewasbescherming uit de polarisatie halen. De ambitie is een gedragen middenweg te vinden die opgenomen kan worden in het convenant-op-hoofdlijnen. Segers en staatssecretaris Erkens zullen hierbij ruim aandacht hebben voor werkbezoeken aan telers en ketenpartners om te horen tegen welke dilemma’s en uitdagingen zij aanlopen.

Doel van het convenant
Doel van het Convenant Gewasbescherming is om samen met de plantaardige sectoren te komen tot afspraken die bijdragen aan het terugdringen van emissies en milieubelasting, in lijn met onder meer de Europese Kaderrichtlijn Water, terwijl ondernemers tegelijkertijd perspectief en rechtszekerheid houden. Het kabinet benadrukt dat gewasbescherming belangrijk blijft voor gezonde teelten en voedselproductie, maar dat verdere verduurzaming noodzakelijk is.

Meer weten?
In de volgende nieuws-update gaan we in op de werkgroepen en op de voortgang aan de kerntafel. Meer achtergrondinformatie over het convenant vind je hier.