Eenzaamheid komt vaker voor dan veel mensen denken. Uit onderzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders zich weleens eenzaam voelt. Bij ongeveer één op de zeven mensen zijn die gevoelens zelfs sterk aanwezig. Eenzaamheid kan bovendien verder gaan dan het missen van gezelligheid. Het kan invloed hebben op de gezondheid, ervoor zorgen dat mensen minder deelnemen aan de samenleving en bijdragen aan een langdurig gevoel van ongelukkig zijn.

Bloemen verbinden
Dat bloemen invloed hebben op hoe mensen zich voelen, blijkt uit verschillende onderzoeken. Ze kunnen zorgen voor een beter humeur, meer energie en minder sombere gevoelens. Ook blijken bloemen sociaal contact te stimuleren en herinneringen te prikkelen. Zo liet onderzoek van de Amerikaanse Rutgers University zien dat ouderen na het ontvangen van bloemen gelukkiger waren en minder sombere gevoelens hadden. Het positieve effect was zelfs dagen later nog zichtbaar.

Een bos bloemen lost eenzaamheid niet op. Maar het kan wel iets in gang zetten, of iemand nu jong of oud is. Een gesprek, een herinnering, een gezamenlijk moment. Bloemen geven mensen iets om over te praten en samen van te genieten.

Samen aan de slag met bloemen
Tijdens de Week tegen Eenzaamheid, van 24 tot en met 30 september, krijgen bloemen daarom een bijzondere rol in de Bommelerwaard. Zes zorginstellingen gaan met bloemen aan de slag. Bewoners en deelnemers maken onder meer boeketten en bloemstukken. Het gaat daarbij niet alleen om iets moois voor op tafel. Bloemen kunnen mensen laten glimlachen, een gesprek op gang brengen en zorgen voor een moment van aandacht.

Een van de zorginstellingen die ook dit jaar weer aan de slag ging met bloemen tijdens de Week tegen de Eenzaamheid is zorgcentrum ’t Slot in het Gelderse Gameren. Bewoners konden deze week hun favoriete bloemen uitkiezen voor een mooi boeket op de vaas. ‘Dat vinden ze echt leuk. Ze kunnen zelf kiezen wat ze mooi vinden en hoe ze het in de vaas willen schikken. En daarna staat het op hun eigen tafel. Ze konden niet wachten om er mee te beginnen’, vertelt Nelleke van Dalen - medewerker welzijn en vrijwilligerscoördinator bij ’t Slot.

Herinneringen ophalen
Nelleke ziet dat zeker bij mensen met dementie bloemen iets bijzonders kunnen doen. Een bloem ruiken, de blaadjes voelen of kijken naar een opvallende kleur kan iets oproepen wat met woorden moeilijker bereikbaar is. ‘Beleving blijft heel lang’, legt Nelleke uit. ‘Ruiken en voelen blijven. Als je daar met bloemen op kunt aansluiten, kan dat een mooi gesprek op gang brengen. Zo vertelde een bewoner tijdens het bloemschikken een keer dat ze vroeger ook chrysanten had.’ Ook familieleden kunnen door zulke activiteiten nieuwe kanten van hun naaste ontdekken, ziet Nelleke. Herinneringen die jarenlang ergens zijn opgeslagen, komen door een activiteit soms ineens weer boven. 

Kleur en beleving
Ook vallen de felle kleuren van bloemen meer op dan iets wat grijs is of weinig kleur heeft. Zo kan een bos bloemen niet alleen een tafel opfleuren, maar ook de aandacht trekken van iemand die minder goed ziet.

De verbinding met de natuur wordt ook buiten gezocht. Het zorgcentrum heeft een tuin die een paar jaar geleden is aangelegd en volgens Nelleke steeds mooier wordt. Bewoners kunnen er zitten, maar ook samen een rondje lopen. ‘Even kijken wat er groeit en bloeit, iets voelen of ruiken. Je bent even tussen de vier muren vandaan.’