Ed Nijpels: 'Onbenut investeringsplan glastuinbouw biedt goede kansen voor versnelde klimaattransitie'

Klimaat en energie krijgt in Nederland een steeds hogere plaats op de politieke agenda. Zeker in het licht van de huidige energiecrisis. Zo werd in 2019 het Klimaatakkoord gesloten, waarna minister Jetten voor Klimaat en Energie recentelijk zijn klimaatbeleidsprogramma publiceerde. Daarmee legt het kabinet de lat fors hoger dan in het Klimaatakkoord. Adri Bom-Lemstra, voorzitter Glastuinbouw Nederland, schoof daarom aan bij Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatakkoord, in het webinar 'Voortbouwen op Klimaatakkoord' om uit te leggen hoe de glastuinbouw kan bijdragen aan de energietransitie.

Bekijk het webinar hier terug.

Adri Bom-Lemstra legde aan tafel uit dat de glastuinbouw een uniek rol kan spelen. Glastuinders kunnen aanzienlijk duurzame energie opwekken en opslaan. Denk daarbij aan zon- en windenergie, waterstof en aardwarmte. Kassen kunnen met hun grote capaciteit als warmte- en elektriciteitsbuffer fungeren. Dat betekent dat telers overdag en ’s nachts deze warmte en elektriciteit opvangen, om deze tijdens piekmomenten in de ochtend en avond vanuit hun buffer aan woningen te leveren. Zo ontlasten we het net en maken we in Nederland optimaal gebruik van de beschikbare duurzame warmte en elektriciteit.

De huidige verduurzamingssubsidie (SDE++) belemmert echter vergroening van de sector, benadrukt Bom-Lemstra. Door deze subsidiestructuur is het voor telers nu juist interessanter om fossiele brandstoffen te gebruiken om hun kassen te verwarmen, omdat ze de elektriciteit, die daarbij ontstaat, tegen goede opbrengsten aan het net kunnen leveren. Oftewel, telers bewegen door deze subsidie terug naar gas. Dit betekent dat we 700 miljoen m3 aardgas éxtra gaan gebruiken, terwijl de sector juist groene stappen vooruit wil maken. Bovendien komen lopende en nieuwe projecten voor duurzame warmte in financiële problemen omdat de subsidiebedragen te onrendabel worden door te hoge gasprijzen. Bom-Lemstra: “Onze koplopers worden gestraft, terwijl de volggroep terughoudend wordt.”

Investeringsplan van de glastuinbouw
Nijpels constateert dat de glastuinbouw in de startblokken staat met haar investeringsplan, maar dat de sector zich niet geholpen voelt door het Rijk en de politiek. Nijpels: “Voor een relatief klein bedrag kun je een sloot gas besparen, waarom zegt de overheid daar geen ‘ja’ tegen?” Bom-Lemstra en Nijpels roepen op tot crisismanagement en met de ministeries van LNV, EZK en Financiën samen aan tafel te gaan, in plaats van met ieder ministerie afzonderlijk. Met een ‘pressure cooker’-model kunnen sector en overheid samen optrekken en snel besluiten nemen om nu de energietransitie aan te jagen. Bom-Lemstra: “De overheid stelt wel doelen, maar het bijbehorende tempo en de instrumenten zijn niet op orde.”

Jesse Schevel

Glastuinbouw Nederland - © 2022