Glastuinbouw is dat deel van de tuinbouwsector waarbij de planten van een teler in kassen groeien. Die kas is het verbindende kenmerk. Er zijn heel veel verschillende soorten telers. Er zijn telers die hun brood verdienen met het telen van een bijzondere bloem of plant in vrij kleine kas. Het andere uiterste zijn bedrijven die op een heel groot oppervlakte tomaten of paprika’s telen, wel verspreid over verschillende kassen.
De gemene deler van alle ondernemers in de glastuinbouw is dat de tuinbouw onder glas, in een kas dus, plaatsvindt. Nederland telt ruim 2.300 glastuinbouwbedrijven.
Hieronder lees je meer over hoe glastuinbouw nu precies werkt en wat er allemaal voor nodig is.
In sommige kassen groeien de planten in de bodem. Maar dat gebeurt steeds minder. Bij grofweg 80 procent van het teeltoppervlak in Nederland groeien de planten in ‘substraat’. Dit zijn bijvoorbeeld teeltmatten van steenwol of in potten met potgrond of kokos. Een nieuwe ontwikkeling voor het telen van planten is de teelt op water (in goten of bassins), hier komt dus geen grond of teeltmat aan te pas.
De teelt op substraat heeft veel voordelen ten aanzien van telen in de bodem. Wil je hier meer over weten? Lees dan verder over het concept van de circulaire kas.
Wil je weten hoe de planten in de kas eigenlijk water krijgen, lees hier dan meer over watergift.
Licht en energie zijn essentieel om planten te laten groeien. Er zijn koude teelten (bijvoorbeeld rucola en violen) en gewassen (denk aan radijs of groene planten) die weinig licht nodig hebben. Maar feit is dat de meeste planten in de kas het beter doen bij warmte en licht. Juist omdat licht en energie zo belangrijk zijn, is de Nederlandse glastuinbouw initiatiefnemer in energiebesparing en nieuwe energiebronnen (zoals aardwarmte, ook wel geothermie genoemd). Daarmee levert de glastuinbouw een bijdrage aan een duurzame samenleving.
Maar die overschakeling op duurzame energiebronnen gaat niet van vandaag op morgen. Daarom maken veel telers nog gebruik van een WKK, een warmtekrachtkoppeling. Dit is een verbrandingsmotor die loopt op gas. Hij levert zowel warmte als kracht. Bij kracht moet je denken aan elektriciteit. De CO2 die daarbij vrij komt gebruikt de teler in de kas voor het groeien van de planten. Het rendement van de WKK is dus heel hoog. Ook in de toekomst kunnen telers de WKK nog gebruiken, op voorwaarde dat de motor dan gaat draaien op groen gas of waterstof.
De glastuinbouwsector werkt vaak met een wisselend aantal werknemers, dit omdat gedurende het seizoen sommige gewassen erg arbeidsintensief zijn. Daarvoor zijn er extra (tijdelijke) medewerkers nodig, uit binnen- en buitenland. Bij andere teelten is automatisering al de standaard en fluctueert het aantal werknemers minder. Ook wordt getest met robots in de kas, bijvoorbeeld voor het plukken van paprika's en aardbeien. Voor werknemers is de glastuinbouw een sector in ontwikkeling met volop (groei)kansen. Lees hier meer over de carrièrekansen in en om de kas.
Heb je je wel eens afgevraagd hoe biologische bestrijding in de kas eigenlijk werkt? Of wat er wordt bedoeld met een vangplaat of een bankerplant? In Kijkje in de Kas geeft Jeannette je een kijkje achter de schermen in de glastuinbouw. Jeannette is specialist gewasbescherming bij Glastuinbouw Nederland en laat in verschillende video's van alles zien op het gebied van plantgezondheid en gewasbescherming. Bekijk de video's hier!
Altijd al willen weten wat er in de kas gebeurt? Er gaat een hele wereld achter schuil. In de Beyond Experience kom je hier op een leuke en interactieve manier achter. Ook leer je hoe de kassen een positieve invloed hebben op de directe omgeving en hoe dankzij allerlei technieken een klein stekje als een prachtige bloem het bedrijf verlaat. De rondleidingen zijn om 10.00 en 13.00 uur en duren ongeveer twee uur.
De oudste glastuinbouwgebieden liggen in het westen van het land. Bij de grote steden (waar veel consumenten wonen) en dicht bij de kust (waar meer zonlicht is en het klimaat gematigd).
Glastuinbouw in Nederland
Binnen de glastuinbouwclusters werken teeltbedrijven intensief samen met leveranciers, handelsbedrijven, transportbedrijven, kennis- en onderzoeksinstellingen, adviesbureaus en scholen. Deze gebieden vormen een belangrijke motor en drijfveer voor ontwikkelingen en innovaties in de glastuinbouw.
Groenten en jonge planten groeiden begin 19e eeuw al beschermd onder liggende ruiten (platglas) in broeibakken. De eerste staande kassen werden rond 1850 gebouwd, om druiven in te telen. Het waren simpele glazen kassen, die aan één kant tegen een muur leunden. Rond 1900 ontstonden de eerste druivenkassen die helemaal van glas waren, ook werden deze voor het eerst verwarmd met kachels.
Omstreeks 1940 begonnen tuinders aaneengeschakelde kassen te bouwen. Ze ontdekten dat ze door te telen in verwarmde kassen met (zo veel mogelijk) glas meer oogsten van hun planten. Planten groeien namelijk sneller in een constant warme omgeving én als ze meer licht krijgen. Dankzij de kassen konden tuinders ook andere producten op grote schaal telen; producten die voorheen alleen in warme landen groeiden.
Bron foto: Historisch Archief Westland
Pim van der Knaap. ‘We ontwikkelen nieuwe rassen, verzorgen de opkweek van jonge planten én hebben één grote missie: Plant Excellence. Dat betekent topkwaliteit, duurzaam werken en een goede relatie met iedereen die bij het proces betrokken is.’
Sinds 1998 kweekt Richplant in Naaldwijk twintig verschillende soorten groene, en bloeiende kamerplanten. Richplant doet veel aan biologische gewasbescherming. Potplantenkweker Richard Scheffers: 'Dat is een hele puzzel, maar wel heel leuk als het lukt.'
Maarel Orchids heeft diverse certificeringen voor hun duurzaamheidsmaatregelen. Daarmee wil het bedrijf zich profileren naar klanten. Alphons Alsemgeest: 'Als we ook de consument kunnen informeren, wordt de sierteeltsector daar alleen maar opener en eerlijker van.'
Download hier een overzicht van alle kengetallen van de glastuinbouw (periode 2026).
