Zomerteelt komkommer in winterlichtkas met beperkt CO2

In de winterlichtkas bij Wageningen University & Research in Bleiswijk is in het afgelopen jaar onderzocht of het mogelijk is om met een maximale CO2-dosering van 60 kg/ha/uur een goede zomerteelt van komkommers te realiseren. Bij de beproefde meeldauwtolerante rassen bleek dit inderdaad het geval.

Met minder CO2
Het doel van de proef was om een goede zomerteelt van komkommers op te zetten met een maximale CO2-dosering van 60 kg per ha/uur. In totaal mocht er niet meer dan 10 kg/m2 CO₂ worden gedoseerd. Afhankelijk van de weersomstandigheden was de dagdosering bepaald voor de zes maanden durende teelt. Dat doel is zeker gehaald: totaal is er 8,3 kg/m2 CO₂ gedoseerd bij een gerealiseerd CO2-gehalte van gemiddeld ruim 500 ppm. In vergelijking tot de praktijk is 8,3 kg/m2 ongeveer een derde van de normale dosering. Doseringen van wel 180 kg per ha/uur worden daar gehaald.
De onbelichte zomerteelt startte op 13 april met de drie meeldauwtolerante rassen Character, Hi-Light en Dee Viate,  alle drie met een meeldauwtolerantie. De plantdichtheid was 3,25 stengels per m2. De teelt is beëindigd op 18 september. In het begin van de teelt waren alle planten behoorlijk vegetatief met grote bladeren. Dit is later door verbetering van het weer en bladplukken sterk verbeterd. Mede door de plantdichtheid van 3,25 stengels per m2 is de LAI hoog gebleven gedurende de teelt voor de hoeveelheid licht die we deze zomer hebben gekregen.

Goede productie
Een goede teelt wordt beoordeeld op het aantal geoogste vruchten per m2 en het gemiddelde vruchtgewicht. Over deze getallen zijn de BCO-leden tevreden, ook al is het een tijd aan de lage kant geweest door het gebrek aan licht. De drie rassen hebben elk anders, maar zeker niet slecht gepresteerd. Gemiddelde vruchtgewichten zijn uitgekomen tussen 374 en 404 gram gemiddeld.
Het totaal aantal vruchten per m2 zat tussen 160 en 170 met kilo-opbrengsten tussen 60 en 67 kg per m2. Een vergelijk met de praktijk maken is hierin een uitdaging omdat de gekozen rassen allen nog relatief nieuw zijn. Modelberekeningen komen uit op gelijke aantallen en kilo’s en bij een ‘mooiere’ zomer met meer licht en temperatuur lopen de aantallen op richting 190 stuks. CO2-beperking heeft een groter effect op de fotosynthese bij meer licht en temperatuur.
Een praktijkvergelijking maken is lastig, omdat alle factoren van elkaar verschillen, niet alleen de CO2-doseerstrategie. Modellen kunnen ons wel inzicht geven in de effecten van de doseerstrategie en mogelijke effecten op de opbrengst. Tot twintig vruchten per m2 zouden er theoretisch meer geproduceerd kunnen worden bij een verdubbeling van de dosering CO2 mits alle andere voorwaarden kloppen (licht en temperatuur etc.).

Echte meeldauw
Door het beperkte middelenpakket om meeldauw in komkommer te kunnen bestrijden, is gekozen voor drie tolerante rassen waardoor we een reductie van het huidige gebruik van middelen kunnen realiseren. Ook is silicium in de voeding toegediend om de planten weerbaarder te maken tegen deze ziekte. Het doel was om 20-25% minder middelen (totaal, chemisch en groene gewasbeschermingsmiddelen) in deze teelt in te zetten ten opzichte van een standaard inzet van middelen.
Er is gestart met een preventief spuitschema, maar helaas is er toch wat meeldauw in het gewas gevonden. Daarom moest een chemisch middel worden ingezet. Bewust is niet gekozen voor het gangbare middel Rocket, omdat dat middel in de opgebruiktermijn zit. Reflect is daarvoor in de plaats gebruikt en dat heeft goed gewerkt, waardoor daarna het schema met groene middelen weer is gevolgd.

Nieuw onderzoek met LED’s
Op 1 oktober is de belichte teelt weer opgestart. Gezien de uitdagingen van voorgaand jaar is er bewust voor gekozen om de plantdichtheid te verlagen naar 2.3 stengels/m2. Daarnaast is er een restrictie opgelegd ten aanzien van de belichtingsduur naar maximaal veertien uur per dag tot zestien uur midden in de winter. Dat betekent dat de potentiële productie op 2.2 kg/m2/week is gesteld, ofwel bijna zes stuks met een streefgewicht van zo’n 380 gram per stuk. De ervaring leert dat 400 gram meestal niet haalbaar is in het midden van de winter. In de snoeistrategie wordt hier uiteraard op ingespeeld. De productie ligt vooralsnog op het geplande niveau. Het hoofdras is Hi-Power met daarnaast nog enkele rijen met Skyson. Het spectrum is blauw 5%, groen 9%, rood 75% en verrood 11%.

Beide onderzoeken worden gefinancierd door Kas als Energiebron, het innovatie- en actieprogramma vanuit het ministerie van LNV en Glastuinbouw Nederland.

Tekst: Monique Bijlaard en Frank Kempkes (Wageningen University & Research)

Kas als Energiebron

Mark Meijers

Glastuinbouw Nederland - © 2022